Spanning

Spanning
Spannende weken: boeken en examens

vrijdag 24 januari 2014

BOEKBLOG: boekentips van de mediatheek

Mischa / Hans Münsterman

Het 10-jarige jongetje Mischa is spoorloos verdwenen. Het hele land vreest een misdrijf.
Voor weduwe, moeder en oma Rosa stort de wereld om haar heen in als op een dag de politie aan haar deur staat en haar zoon Christiaan, haar oogappel, in verband wordt gebracht met de verdwijning van het jongetje. Münsterman beschrijft  met veel inlevingsvermogen alle fases waar Rosa door heen gaat: van ontkenning en ongeloof (“Wat een rare dwaling”), via acceptatie, tot boetedoening. Rosa krijgt te maken met de haat van haar omgeving, ze ziet haar rijke sociale leven volledig verdwijnen: zij is immers de moeder van een monster. Ze moet zich niet alleen verweren tegen allerlei aantijgingen, maar moet leren omgaan met haar tegenstrijdige gevoelens voor Christiaan. De auteur laat mooi de gevoelens zien waarmee Rosa worstelt: de liefde voor haar zoon staat voorop, maar ze wordt ook geplaagd door gevoelens van schaamte. Wat heeft ze in de opvoeding verkeerd gedaan?
Rosa vindt uiteindelijk verlossing na haar poging tot boetedoening. Ze ontmoet de Afrikaan Amadou, die haar wijze adviezen en inzichten geeft en haar terug naar huis brengt. Door deze ontmoeting vindt Rosa de kracht haar leven  weer op te pakken. Het einde is niet het sterkste deel van het boek, Rosa komt te snel tot haar nieuwe inzichten en staat op het punt weer de vrolijke vrouw te worden die ze altijd is geweest.
Een verhaal dat actueel is en je bijblijft. Ellen Rodrigo

Vele hemels boven de zevende / Griet op de Beeck

Met gepaste tegenzin ben ik begonnen aan de roman van deze Vlaamse schrijfster. Tegenzin, omdat Vlaamse auteurs mij over het algemeen niet weten te bekoren. Maar dit debuut heeft grote indruk gemaakt. Op de Beeck weet wat prachtig, origineel taalgebruik is. Alleen al vanwege deze taal heb ik genoten van dit boek.
Vijf ik-personen ( vader, 2 dochters, kleindochter en een vriend van één van de dochters) vertellen over hun dagelijks leven en de daarbij horende verwachtingen, moeilijkheden, emoties, onderlinge relaties en geheimen. De één worstelt met schuldgevoelens vanwege een gebeurtenis in het verleden, de ander met gevoelens rondom een buitenechtelijke liefde, de volgende met het ongewild alleen-zijn. Vijf verschillende vertellers is veel, maar Op de Beeck slaagt erin alle vertellers een eigen stem te geven. De verschillende verhalen vormen een geheel en laten ieders worstelingen met het leven op een mooie manier zien. Prachtig zijn de vele dialogen, doorspekt met veel ‘Gij’ en ‘U’, óók als er ruzie is.
Ondanks het motto (“Perhaps when we find ourselves wanting everything, it is because we are dangerously near to wanting nothing “ – Sylvia Plath) was ik niet voorbereid op het slot van het verhaal, door vader Jos treffend beschreven: “Niemand zegt je als je klein bent dat het dit zal worden. Dit leven stil en donker, waar alleen de gekwelde zielen uit ontsnappen. Om het dan nog stiller en donkerder te maken, voor al wie blijft”. Ellen Rodrigo

Feest van het begin / Joke van Leeuwen

Verhaal over drie inwoners van Parijs, wier leven beïnvloed wordt door de Franse Revolutie. Het gaat om Catho, die op straat komt te staan omdat haar weeshuis door de nieuwe machthebbers wordt gesloten. Om de rijke non Berthe (vertrouwenspersoon van Catho), die op gelijke voet probeert samen te leven met haar vroegere bediende. En om de pianobouwer Tobias, die zich door zijn vriendschap met een beul, voor geld laat verleiden om mee te werken aan een nieuw executiewapen: de guillotine.
“Feest van het begin” is deels fictie en deels gebaseerd op de memoires van Charles-Henry Sanson, de beul die van 1739 tot 1806 in Parijs leefde en talloze mensen om het leven heeft gebracht. Hoewel het verhaal onmiskenbaar ten tijde van de Franse Revolutie speelt wordt dit door de schrijfster nergens expliciet vermeld. Zij zegt hierover dat zij bewust afstand wilde creëren tussen het verhaal en de lezer. Zo denk je als lezer niet meteen aan wat je weet over die periode en daardoor wordt het verhaal universeler. Van Leeuwen vindt dat het begin van elke revolutie een feest is. Iedereen wordt meegetrokken in een bepaalde idealisering van de toekomst. Het wordt een soort geloof, waardoor de revolutie vaak juist misloopt. Het vasthouden van het mooie begin is dan essentieel. Dit verklaart ook de titel. De personages in dit boek beleven hun nieuwe vrijheid met nieuwsgierigheid en hoop. Zij proberen met grote koppigheid om gelukkig te zijn, omdat ze niets kunnen doen aan de grote historische omwenteling die hun levens overspoelt, zoals het motto ook aangeeft: ‘weest gelukkig, want jullie zijn niet schuldig’.
Als lezer bekroop mij af en toe het gevoel dat het handelen en denken van de hoofdpersonen soms niet zo paste in de opgeroepen periode. Van Leeuwen zegt hierover dat geschiedenis niet herschreven kan worden. Voor haar is het van belang om de veerkracht van mensen te laten zien en de keuzes die zij maken in een roerige tijd. “Feest van het begin” is een op lichte toon geschreven, poëtisch verhaal dat makkelijk weg leest. Het boek won de AKO-Literatuurprijs 2013. Zie voor meer info: maartendessing.blogspot.nl
Marga Ven

Het verslag van Brodeck / Philippe Claudel

De hoofdpersoon en verteller in dit verhaal is Brodeck, die als jongen opgroeit in een afgelegen bergdorp. Hij is een jonge man als de tijden grimmig worden, sommige bevolkingsgroepen gemolesteerd worden en de oorlog begint. De dorpelingen geven hem in de oorlog over aan de bezetter om zelf te kunnen overleven en hij wordt afgevoerd naar een concentratiekamp. Alleen door de wil om ooit naar zijn geliefde terug te keren, weet Brodeck zich zó op verregaand mensonterende wijze aan de kampleiders te onderwerpen, dat hij de oorlog overleeft. Na lange tijd komt hij zwaar getraumatiseerd in zijn dorp terug om zijn leven weer op te pakken. 
Daar komt op zekere dag een vreemdeling binnen wandelen om er een poos te blijven wonen. Maar de bewoners van dit afgelegen dorp houden niet van vreemdelingen en deze man is in alle opzichten merkwaardig en wenst zich ook niet aan te passen. Dat kost hem zijn leven. Maar wie is de dader, wat is de werkelijke toedracht? Wie was deze “Anderer”eigenlijk?
Brodeck wordt aangesteld om de zaak te onderzoeken en daarvan een verslag te maken. En daarmee begint het boek. Door het schrijven van het officiële verslag komen alle herinneringen aan zijn eigen leven boven. Van deze herinneringen maakt Brodeck zijn eigen persoonlijke verslag. En zo worden de vroegere en latere gebeurtenissen gereconstrueerd in deze prachtig geschreven, aangrijpende en knap gestructureerde roman. 
Het is duidelijk dat het om de Tweede Wereldoorlog en de Shoah gaat, maar dit wordt nergens benoemd; het woord joden staat nergens geschreven, evenmin als plaats en tijd exact worden geduid. De schrijver doet dit bewust en maakt het de lezer daarmee niet gemakkelijker.
Het niet aardrijkskundig kunnen plaatsen van dit verhaal gaf mij een wat onthecht gevoel, het roept vragen op, het prikkelt. En is dat niet de bedoeling van de schrijver: zijn verhaal gaat over schuld - niemand is onschuldig - en is van iedere tijd en van iedere plaats.  Daar mag je je best ongemakkelijk bij voelen.
Het is in ieder geval een boek, dat misschien wel meer vragen oproept dan het beantwoordt en dat mij na een aantal maanden nog steeds bezig houdt. Niet gemakkelijk, niet vrolijk, maar het grijpt je bij de keel en je leest het wel in een keer uit! Een aanrader!
Rineke Jungst

Geen opmerkingen:

Een reactie posten